Uniwersytet LUT

Celem projektu modernizacji o nazwie „Verso” było stworzenie wszechstronnych i elastycznych przestrzeni dla studentów oraz pracowników uniwersytetu i uczelni nauk stosowanych. Projekt ten zrealizowano na Uniwersytecie LUT w Lappeenrancie.

Modernizacja najstarszego budynku (pochodzącego z 1973 roku) należącego do Uniwersytetu Technologicznego Lappeenranta-Lahti (LUT) została w pełni ukończona pod koniec 2018 roku. W ramach ostatniego etapu oddano do użytku średniej wielkości aule i inne pomieszczenia dydaktyczne, a także laboratoria współdzielone przez uniwersytet i uczelnię nauk stosowanych.

Nowe obiekty zaprojektowano z myślą o potrzebach użytkowników – podejście to objęło również projekt systemów audiowizualnych (AV).
– Cały nasz proces projektowy opiera się na badaniach opinii użytkowników – mówi Tapani Manninen, projektant systemów AV w firmie Akukon.

Wyniki badania stawiają projektantów w korzystnym świetle

Czasami ocena potrzeb to wyścig z czasem. Tak właśnie było w tym przypadku: podczas początkowej fazy projektu, przypadającej na środek lata, Tapani Manninen miał nieco ponad miesiąc na rozpoznanie oczekiwań i wymagań klienta oraz – na ich podstawie – opracowanie wstępnego projektu systemu AV. Ostatecznie to ogromne przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem: w szeroko zakrojonym, międzynarodowym badaniu opinii studentów kampus, strefy do nauki oraz laboratoria LUT zostały uznane za najlepsze na świecie.

„W projektach rozłożonych na trzy lata, takich jak ten, największym wyzwaniem jest utrzymanie kontroli nad harmonogramem działań. Za planowanie odpowiadał konsultant budowlany – początkowo firma KR-Tiimi Oy, a później Sitowise Oy”.

Firma Akukon przygotowała liczącą kilkaset stron dokumentację na potrzeby przetargu na systemy AV, a po wpłynięciu ofert dokonała ich oceny. W procesie przetargowym uczestniczyli dostawcy wyłonieni wcześniej przez klienta w ramach umowy ramowej, a zakres projektu obejmował wiele różnych przestrzeni na terenie kampusu. Na wykonawcę wybrano firmę Electro Waves Oy. W ramach prac projektowych Manninen opracował koncepcje systemów audio, wideo oraz sterowania dla takich miejsc jak sale wykładowe, hole i sale dydaktyczne.

Tapani, biorąc pod uwagę Twoje bogate doświadczenie w realizacji podobnych projektów – czy istnieją tu standardowe rozwiązania lub powtarzalne schematy, czy też za każdym razem zaczynasz od zera?
„Z pewnością nie korzystamy z gotowych, uniwersalnych pakietów; zamiast tego zawsze dostosowujemy nasze podejście do specyficznych potrzeb użytkowników w danej lokalizacji i przeprowadzamy dogłębną analizę wymagań”. To właśnie dzięki takiemu podejściu osiąga się sukcesy – przykładem może być sala spotkań na czwartym piętrze, usytuowana nad kawiarnią Street Cafe i wyróżniająca się dużymi przeszkleniami, w której zainstalowano świetnie funkcjonujący system AV.

Od stanu fizycznego do stanu emocjonalnego

Obiekty Uniwersytetu LUT w Lappeenrancie zyskały charakter wielofunkcyjny. Restauracja zmienia się w przestrzeń do pracy grupowej, wydzielona sala restauracyjna staje się miejscem spotkań, a dzięki odpowiedniej adaptacji akustycznej wykłady można prowadzić nawet w kawiarni.

W ramach modernizacji, jako wspólna inicjatywa właściciela obiektu (firmy University Properties of Finland Ltd – SYK) oraz uniwersytetu LUT, zrealizowano projekt „Living Lab”, koncentrujący się na kwestiach komfortu. Projekt ten kładzie szczególny nacisk na akustykę, wyposażenie audiowizualne oraz krajobraz dźwiękowy przestrzeni ogólnodostępnych. W tle odtwarzane są różnorodne dźwięki związane z naturą i zjawiskami pogodowymi, zmieniane w regularnych odstępach czasu, co pozwala kształtować nastrój panujący w danej przestrzeni.
– Eksperyment dotyczący krajobrazu dźwiękowego przeprowadzono w wydzielonej sali, usytuowanej w narożniku restauracji. Firma Akukon opracowała dokumentację układu i okablowania, natomiast za koncepcję oraz projekt odpowiadał Uniwersytet w Tampere. System zainstalowano w pomieszczeniu o trójkątnym rzucie, w którym jedna ze ścian była całkowicie przeszklona. W przestrzeni tej rozmieszczono ponad dwadzieścia głośników. Zamierzeniem było dostarczanie słuchaczom bodźców dźwiękowych, a tym samym kreowanie krajobrazów dźwiękowych – zarówno tych znanych, jak i zupełnie nowych.

Celem jest dyskrecja

Miejsca takie jak skrzyżowania ciągów komunikacyjnych i punkty spotkań przekształcono w strefy pracy, instalując stanowiska, przy których mogą gromadzić się grupy studentów. Przestrzenie te wyposażono w niezbędne systemy audiowizualne – rozwiązania, o które sami studenci wyraźnie wnioskowali.
„Zależało mi na dyskrecji rozwiązań. Użytkownicy tych niewielkich stref i holi nie muszą wiedzieć, jaka technologia działa w tle. Cenię sobie prostotę i łatwość obsługi: użytkownik łączy się z systemem, na przykład za pomocą panelu z przyciskami, a diody LED obok nich sygnalizują aktualny stan systemu” – mówi z satysfakcją Manninen.

Systemy AV zaprojektowano tak, aby były przyjazne dla użytkownika; zgodnie z założeniami Manninena, pięć minut wystarczy, by się z nimi zapoznać. Sygnalizacja świetlna przycisków wykorzystywana jest również w salach spotkań dla personelu, udostępnianych także studentom: jeśli wyświetlacz rezerwacji nie świeci się na czerwono, oznacza to, że sala jest wolna.
Tuomo Tamper, dyrektor ds. nieruchomości na uczelni LUT, zdążył już wyciągnąć praktyczne wnioski z obserwacji funkcjonowania tych obiektów.
„Uproszczenie interfejsów systemów AV zachęciło użytkowników do częstszego korzystania z dostępnego w tych przestrzeniach sprzętu”.

Dzięki modernizacji zaplecze dydaktyczne wkroczyło w nową erę. Wykłady mogą być transmitowane na żywo lub nagrywane z myślą o późniejszym odtworzeniu, a kadra dydaktyczna zyskała dostęp do najnowocześniejszych technologii edukacyjnych oraz systemu rejestracji zajęć. Umożliwia to prowadzenie zarówno nauczania stacjonarnego, jak i nauki w trybie zdalnym, niezależnym od lokalizacji.
Jak podkreśla dyrektor Tamper, zainstalowana niedawno w dużych salach wykładowych technologia AV pozwala na wyświetlanie tej samej prezentacji w różnych pomieszczeniach jednocześnie.
– Zajęcia czy wydarzenia mogą być transmitowane do wielu lokalizacji, a w salach spotkań niemal całkowicie wyeliminowano konieczność używania tradycyjnych projektorów.

Projektant AV spotyka się z Politechniką

Gdy zewnętrzny projektant systemów AV wnosi swoją wiedzę ekspercką do uczelni technicznej, można się domyślić, że zadanie to nie jest tak proste, jak w przypadku – powiedzmy – kancelarii parafialnej czy muzeum rolnictwa.

„Przyjęto mnie bardzo dobrze, a teraz, gdy ten ogromny projekt dobiegł końca, zlecono już kolejne prace – co uważam za dowód sukcesu. Jeśli miałbym wskazać jakieś trudności, to na myśl przychodzi mi przede wszystkim zmiana zakresu projektu w trakcie jego realizacji. W okresie obowiązywania umowy wprowadzano modyfikacje dotyczące zamówienia, a mimo to całkowity koszt inwestycji nie wzrósł. Dla mnie oznaczało to po prostu coraz więcej pracy” – mówi z uśmiechem Manninen.

Firma Akukon pełniła funkcję nadzorcy prac związanych z systemami AV, a cały projekt zrealizowano zgodnie z harmonogramem i zapisami umowy. Obecnie kampus funkcjonuje pod nazwą dzielnicy, w której się znajduje: Skinnarila Campus. To zwarty kompleks, w którym każdego dnia pracuje blisko 10 000 osób – naukowców, profesorów, studentów oraz pozostałych pracowników.

Info

Tekst: Jukka Sundholm