Budynek Lastu w STEP Training
Kampus STEP Education w Järvenpää to wszechstronny ośrodek szkoleniowy, w którym słuchacze zdobywają kwalifikacje w różnych zawodach, przygotowują się do dalszej nauki oraz uczestniczą w kształceniu ustawicznym. Nowy budynek Lastu, usytuowany w samym sercu kampusu, stanowi przykład udanej architektury drewnianej oraz doskonałej akustyki obiektu wykonanego z drewna.
Budynek Lastu został zaprojektowany przez biuro architektoniczne OOPEAA Office for Peripheral Architecture Oy, pod kierunkiem głównego architekta Anssiego Lassili. Generalnym wykonawcą była firma Arkta Rakennuskultti Oy, a za projekt akustyczny odpowiadało przedsiębiorstwo Akukon Oy. Inwestorem była organizacja Kirkkopalvelut ry.
Nowy obiekt mieści różnorodne przestrzenie edukacyjne, w tym sale do nauki i symulacji w zakresie pielęgniarstwa, strefy obsługi klienta oraz pracownie fryzjerskie i kosmetyczne, a także w pełni wyposażoną pracownię plastyczną, zaplecze sportowe oraz salę wielofunkcyjną, która pełni również funkcję przestrzeni widowiskowej.

Wymagający projekt akustyczny
Z wyjątkiem płyty fundamentowej, budynek Lastu został w całości wzniesiony z drewna. Na szczególną uwagę zasługuje konstrukcja stropu, oparta na drewnianych płytach skrzynkowych; rozwiązanie to stanowi nowe podejście do budownictwa drewnianego.
Nadrzędną zasadą projektu akustycznego było znalezienie dobrych, kreatywnych, a zarazem ekonomicznych rozwiązań dzięki starannemu planowaniu
Budownictwo drewniane wymaga specjalistycznej wiedzy i doświadczenia w dziedzinie akustyki. Za projekt akustyki budynku Lastu oraz jego wnętrz odpowiadał akustyk Lauri Vikström, specjalizujący się w akustyce obiektów drewnianych. W pracach projektowych oraz nadzorze nad ich realizacją uczestniczyli również inni członkowie zespołu firmy Akukon.

„Nadrzędną zasadą przy projektowaniu rozwiązań akustycznych było znalezienie skutecznych, a zarazem ekonomicznych metod dzięki starannemu planowaniu” – mówi Lauri Vikström. Projekt wiązał się z wieloma wyzwaniami akustycznymi, czego doskonałymi przykładami są sala gimnastyczna oraz układ geotermalnych pomp ciepła. Sala gimnastyczna – obejmująca strefę ćwiczeń z wolnymi ciężarami – znajduje się w kluczowym miejscu w centralnej części budynku, w otoczeniu sal lekcyjnych. Z kolei geotermalne pompy ciepła umieszczono na najwyższej kondygnacji, na drewnianym stropie, bezpośrednio nad salami spotkań i biurami. Oba te elementy są źródłami hałasu przenoszonego przez konstrukcję oraz drgań, co stwarza ryzyko rozprzestrzeniania się uciążliwego hałasu do innych części budynku. W związku z tym szczególną uwagę poświęcono tłumieniu hałasu i drgań przenoszonych przez konstrukcję. Opracowanie odpowiedniego rozwiązania wymagało specjalistycznej wiedzy z zakresu analizy drgań w konstrukcjach drewnianych.

Zróżnicowane przeznaczenie budynku oraz jego konstrukcja szkieletowa z litego drewna stanowiły wyjątkowo trudne wyzwanie dla projektantów izolacyjności akustycznej. Na etapie projektowania optymalizowano rozwiązania konstrukcyjne pod kątem efektywności kosztowej, nie rezygnując przy tym z wysokiej jakości akustyki. Zamiast niepotrzebnie zakrywać drewniane powierzchnie dodatkowymi warstwami izolacyjnymi, włączono je w ogólną koncepcję kształtowania akustyki wnętrz. Pierwotne plany zakładały montaż zestawów drzwi dwuskrzydłowych między pomieszczeniami, jednak ich parametry tłumienia dźwięku okazały się niewystarczające; dlatego zastąpiono je szklanymi ścianami przesuwnymi, które zapewniły znacznie lepsze właściwości akustyczne.
Akustyka wnętrz budynku Lastu opiera się na rozwiązaniach takich jak drewniane listwy z podkładem z materiału dźwiękochłonnego. Ponadto na sufitach podwieszanych oraz – w wybranych strefach – na ścianach zastosowano płyty z wełny drzewnej wiązanej cementem.
W większości pomieszczeń dążono nie do uzyskania środowiska całkowicie pozbawionego pogłosu, lecz do znalezienia właściwej równowagi między pochłanianiem dźwięku, jego odbiciem a czasem pogłosu.
Kluczowym czynnikiem przy projektowaniu akustyki była również kontrola kosztów. W praktyce oznaczało to na przykład optymalizację liczby warstw konstrukcyjnych dzięki precyzyjnym obliczeniom i fachowej wiedzy. Inwestycja w projektowanie akustyki przyniosła wymierne korzyści: dzięki starannemu planowaniu uzyskano doskonały efekt końcowy, utrzymując jednocześnie koszty pod kontrolą.
Zadowoleni użytkownicy
Kampus edukacyjny STEP w Järvenpää – na którego terenie znajduje się budynek Lastu – położony jest w malowniczym miejscu nad brzegiem jeziora Tuusulanjärvi. Użytkownicy budynku Lastu są niezwykle zadowoleni ze swojego nowego obiektu. Budynek jest funkcjonalny, przyjazny dla zdrowia i komfortowy, a panujące w nim warunki akustyczne są oceniane bardzo pozytywnie.
Program artystyczny „Aino i Oiva” obejmuje takie zagadnienia jak ekspresja teatralna i umiejętności budowania relacji, muzyka, sztuki plastyczne i rękodzieło, taniec i ruch, a także umiejętności społeczne i te związane z codziennym funkcjonowaniem. Uczestnicy programu aktywnie angażują się w organizację wystaw sztuki, przygotowują przedstawienia i koncerty, a także biorą udział w wyjściach na wydarzenia takie jak pokazy cyrkowe, spektakle teatralne, koncerty czy wystawy.
Nasza przestrzeń do pracy jest jak nasze własne, bezpieczne gniazdo
Katja Kaulanen, główna nauczycielka programu artystycznego Aino ja Oiva, oraz uczniowie Aarni Ylimartimo, Jussi Raatikainen i Milkka Siltala bardzo cenią sobie nowe zaplecze dydaktyczne programu. „Nasza przestrzeń do pracy jest jak własne, bezpieczne gniazdo, wolne od zgiełku świata zewnętrznego” – opisuje Katja Kaulanen. Uczniowie podzielają jej zdanie.

W Kaski Hall muzyka brzmi ciepło i naturalnie
W budynku znajduje się również „Kaski” – wielofunkcyjna sala na 450 miejsc, którą można podzielić na trzy sekcje. Hol oraz salę wielofunkcyjną można połączyć w jedną, spójną przestrzeń.
Sala ta pełni funkcję zarówno miejsca organizacji występów, jak i obiektu sportowego. O ile akustyka obiektów sportowych w szkołach i placówkach edukacyjnych często nie jest projektowana z myślą o potrzebach artystycznych, o tyle w przypadku Lastu przyjęto inne podejście. „Kaski” zapewnia korzystne warunki akustyczne, dzięki czemu sala doskonale nadaje się do występów muzycznych i innych wydarzeń scenicznych. Jednocześnie akustyka sprawdza się również podczas zajęć sportowych, gdyż w sali nie występuje nadmierny pogłos.
„Muzyka brzmi w sali »Kaski« ciepło i naturalnie” – mówi dyrektor ds. edukacji Veka Ohtamaa, który jest zarówno specjalistą w dziedzinie zarządzania edukacją, jak i muzykiem. Ohtamaa zauważył, że kwintet występujący podczas uroczystego otwarcia budynku Lastu brzmiał w tej sali znakomicie.

Kosztorys budowy Lastu zmieścił się w założonym budżecie
Projekt akustyczny okazał się sukcesem – mówi Antti Kervinen, kierownik ds. nieruchomości i doradca w organizacji Kirkkopalvelut ry. Użytkownicy chwalą akustykę budynku Lastu. Środowisko dźwiękowe w całym obiekcie jest przyjemne, a muzyka w przestrzeniach przeznaczonych do występów brzmi znakomicie. Projekt zakończył się sukcesem również pod względem finansowym: koszt budowy obiektu Lastu okazał się niższy od zakładanego budżetu!