Kościół w Yliviesce

Nowe, potencjalne projekty mogą powstawać na wiele różnych sposobów. W przypadku kościoła w Yliviesce impuls do realizacji inwestycji był dość niefortunny: stary, drewniany kościół w tym mieście został zniszczony w wyniku podpalenia w okresie Wielkanocy 2016 roku. Pięć lat później nowy kościół w Yliviesce został konsekrowany.

Ta odważna, nowoczesna świątynia emanuje majestatem i światłem, a dzięki projektowi akustycznemu autorstwa firmy Akukon dźwięk i muzyka rozbrzmiewają w sposób, który w pełni oddaje charakter sakralnej przestrzeni. Kościół w Yliviesce okazał się wielkim sukcesem, trafiając do grona trzech finalistów ubiegających się o Nagrodę Architektoniczną Finlandia w 2021 roku.

Parafia w Yliviesce podjęła szybką decyzję o budowie nowego kościoła. Architekt odpowiedzialny za projekt „Trinitas” – wyłoniony w drodze międzynarodowego konkursu architektonicznego – był już wcześniej znany firmie Akukon.

„Współpracowaliśmy już wcześniej z tą pracownią architektoniczną, właśnie przy obiektach sakralnych, i zrealizowaliśmy szereg projektów na wysokim poziomie. To doświadczenie zadziałało na naszą korzyść podczas wyboru projektanta akustyki” – mówi Juhani Ahvenvaara, technik dźwięku w firmie Akukon, który początkowo odpowiadał za komunikację w ramach projektu.

Renoma firmy Akukon w Finlandii i za granicą, w połączeniu z jej głęboką wiedzą z zakresu akustyki oraz doświadczeniem w realizacji podobnych projektów sakralnych, zaowocowały wyborem tego przedsiębiorstwa do zaprojektowania akustyki i systemów audiowizualnych nowego kościoła w Yliviesce, który po konsekracji otrzymał nazwę Kościoła Trójcy Świętej.

Zakres prac projektowych obejmował akustykę wnętrza i budynku głównej sali liturgicznej, a także akustykę i izolacyjność akustyczną pomieszczeń towarzyszących. Ponadto firma Akukon zrealizowała wstępny etap projektu systemów AV – uwzględniający okablowanie oraz rozmieszczenie urządzeń w sali głównej i pomieszczeniach pomocniczych – a także przeprowadziła ograniczone analizy hałasu.

Wysokiej jakości, profesjonalny projekt poparty bogatym doświadczeniem

W przypadku kościołów częstym wyzwaniem jest zapewnienie wyraźnego odbioru mowy, muzyki oraz dźwięku organów – a w przypadku kościoła w Ylivieska również muzyki elektronicznej – przy jednoczesnym wyeliminowaniu zakłócającego pogłosu. Nie lada wyzwaniem było też wkomponowanie systemów akustycznych i technologii nagłośnieniowej w minimalistyczną architekturę wnętrza świątyni w taki sposób, aby pozostały one niewidoczne.

Główny projektant akustyki, Anssi Ruusuvuori, opisuje kolejne wyzwanie związane z tym projektem, które okazało się pewnym zaskoczeniem:

„Konieczne było znaczne ograniczenie kosztów inwestycji, dlatego zaproponowano zmniejszenie wysokości kościoła o trójkątnym kształcie. Zwrócono się do nas z pytaniem, o ile można obniżyć budowlę bez uszczerbku dla akustyki – i ostatecznie udało się zmniejszyć wysokość konstrukcji o kilka metrów” – mówi Ruusuvuori.

Nowy kościół w Ylivieska wzniesiono z elementów CLT, czyli paneli z drewna klejonego krzyżowo. CLT to materiał stosunkowo nowy w przypadku obiektów tej wielkości, a dostępnych danych badawczych na temat jego właściwości akustycznych – takich jak sposób pochłaniania i odbijania dźwięku – było niewiele. Kluczowe było uzyskanie odpowiedniej akustyki sali kościelnej już za pierwszym razem, ponieważ późniejsze wprowadzanie poprawek byłoby ogromnym i kosztownym przedsięwzięciem.

Kościół to specyficzny rodzaj inwestycji, w której kluczową rolę odgrywają założenia architektoniczne i dobór materiałów, często pozostawiając niewiele miejsca na modyfikacje. W ramach tego projektu eksperci z firmy Akukon odwiedzili plac budowy, aby omówić potrzeby klienta; zrozumienie przeznaczenia budynku i stawianych mu wymagań jest bowiem niezbędne do opracowania optymalnego projektu.

„W procesie projektowania wykorzystano specjalistyczne oprogramowanie wyposażone w modele obliczeniowe czasu pogłosu. Przeprowadzone później pomiary potwierdzają, że zaprojektowane parametry akustyczne – a w szczególności czas pogłosu – są doskonale dostosowane do muzyki organowej” – wyjaśnia Ruusuvuori.

Hałaśliwe dzieci za szklaną ścianą

Akustyka, poziom hałasu oraz jego tłumienie w dużej mierze zależą od wyboru materiałów budowlanych. Kościół w Ylivieska wyróżniał się pewną szczególną cechą: kącik dla dzieci usytuowano tuż obok głównej sali nabożeństw, od której oddzielała go jedynie szklana ściana. Jak skutecznie odizolować dźwięk w sytuacji, gdy pomieszczenia rozdziela tylko tafla szkła, a po drugiej stronie bawią się hałaśliwe dzieci? Rozwiązaniem okazało się zastosowanie przegrody z szybami zespolonymi i szeroką przestrzenią powietrzną, co pozwoliło na uzyskanie efektywnej izolacji akustycznej przy zachowaniu korzystnego kosztu realizacji.

„W ten sposób wydzielono pomieszczenia pomocnicze, aby zabawa dzieci nie zakłócała ​​przebiegu nabożeństw w głównej sali. Między szklanymi ścianami pozostawiono wystarczająco dużo miejsca, co ułatwia ich czyszczenie” – wyjaśnia Ruusuvuori.

W strefach holu zastosowano również izolację akustyczną, aby odgłosy z tych miejsc nie zakłócały czynności odbywających się w głównej sali.

Od kazań po koncerty rockowe

Obecnie coraz częściej dąży się do wykorzystywania wnętrz kościelnych również do organizacji innych wydarzeń. Kościoły stanowią jednak wyzwanie pod względem akustycznym, ponieważ zazwyczaj charakteryzują się dużą liczbą gładkich powierzchni, które nie sprzyjają dobremu brzmieniu. Przestrzeń ta musi bowiem spełniać dwa zupełnie odmienne wymagania: umożliwiać odbiór muzyki organowej (wymagającej czasu pogłosu powyżej dwóch sekund) oraz zapewnić dobrą zrozumiałość mowy (wymagającą czasu pogłosu poniżej jednej sekundy). Pogłos jest kluczowym czynnikiem przy projektowaniu akustyki, a zapewnienie możliwości jej regulacji często okazuje się najlepszym rozwiązaniem.

„Kościół w Ylivieska wyposażono w ażurowy sufit z drewnianych listew, zaprojektowany tak, aby można było ukryć nad nim ciężkie, sterowane mechanicznie kurtyny akustyczne. Dzięki nim wnętrze zyskałoby możliwość dostosowywania parametrów akustycznych. Rozwiązania tego jednak dotąd nie zrealizowano ze względu na ograniczenia budżetowe” – mówi Ruusuvuori.

Dysponujemy wykwalifikowanymi ekspertami z bogatym doświadczeniem w projektowaniu akustycznym, dzięki czemu udało się pomyślnie rozwiązać kwestię trudnej akustyki sali kościelnej już za pierwszym razem.

Kierownik projektu trzyma wszystko mocno w ryzach

Projekty firmy Akukon są prowadzone przez kierownika projektu od początku do końca. Funkcję tę w przypadku realizacji kościoła w Ylivieska pełnił Toni Soininen.

„Rola kierownika projektu polega na nadzorowaniu poszczególnych etapów prac oraz bieżącym monitorowaniu wszelkich zadań i zobowiązań. Jest on również głównym punktem kontaktu dla klienta w kwestiach dotyczących szczegółów projektu. Ponadto organizuje on pracę i przydziela zadania odpowiednim projektantom” – wyjaśnia Toni Soininen.

Taki model współpracy, w którym kierownik projektu sprawuje ogólną kontrolę nad przedsięwzięciem, przynosi klientowi wymierne korzyści.

„Kwestie techniczne pojawiające się na placu budowy można rozwiązywać szybko i w sposób gwarantujący zachowanie odpowiednich parametrów akustycznych. Dysponujemy wykwalifikowanymi ekspertami z bogatym doświadczeniem w projektowaniu akustyki; dzięki temu udało nam się uzyskać właściwe brzmienie w trudnej przestrzeni kościoła już za pierwszym razem. Późniejsza korekta tych rozwiązań byłaby ogromnym wyzwaniem. Skuteczna izolacja akustyczna sąsiednich pomieszczeń zapewnia również niezbędną ciszę wewnątrz sali kościelnej” – mówi Soininen, doceniając wkład pozostałych członków zespołu projektowego.

Pomiary wykonane na etapie odbioru inwestycji potwierdziły, że eksperci firmy Akukon po raz kolejny odnieśli sukces w zakresie projektowania akustyki i rozwiązań ograniczających hałas.