Poligon Pahkajärvi

Ukojenie dla Twoich uszu

Obywatele dbający o środowisko bacznie obserwują wszelki hałas generowany przez Fińskie Siły Zbrojne podczas ćwiczeń z użyciem ostrej amunicji. Firma Akukon wspiera ten proces, dostarczając dane pomiarowe, mapy hałasu oraz oceny oddziaływania, które stanowią podstawę do obiektywnej analizy sytuacji.

W Finlandii organy ochrony środowiska ustalają limity hałasu generowanego podczas strzelań; Siły Zbrojne dążą do ich przestrzegania, a firma Akukon ostatecznie weryfikuje, czy wymogi te są spełniane. Jedną z osób realizujących te zadania jest Timo Markula, starszy konsultant ds. akustyki i magister inżynier.

„Pozwolenie środowiskowe wydawane przez odpowiednie organy jest w gruncie rzeczy zgodą na powodowanie uciążliwości dla środowiska. Moim zadaniem jest dopilnowanie, aby tymczasowa uciążliwość związana z hałasem mieściła się w wyznaczonych granicach” – mówi Timo Markula.
Pracy na przestrzeni lat nie brakowało. Realizowane zlecenia obejmowały m.in. oceny poziomu hałasu, pomiary, modelowanie prognostyczne oraz planowanie działań ograniczających hałas związany z użyciem ciężkiego uzbrojenia i funkcjonowaniem strzelnic. Zakres prac obejmuje również ocenę drgań oddziałujących na budynki mieszkalne położone w pobliżu poligonów, na których wykorzystywana jest ciężka broń.

Ograniczanie hałasu towarzyszącego strzelaniu to wymagające zadanie dla ekspertów

Asko Parri, ekspert ds. hałasu z Dowództwa Logistyki Fińskich Sił Zbrojnych, znalazł w firmie Akukon kompetentnego partnera do realizacji wymogów stawianych przez organy ochrony środowiska. Odkąd strzelnice zostały objęte obowiązkiem uzyskiwania zezwoleń, Siły Zbrojne zlecają zewnętrznym ekspertom opracowywanie ocen hałasu oraz planów działań ograniczających jego emisję.

„Współpracujemy z firmą Akukon od ponad dekady, dbając o to, by nasze plany dotyczące hałasu były wiarygodne w oczach organów ochrony środowiska. Konsultant wyznacza strefy hałasu związane z prowadzeniem strzelań, a wynikowe analizy muszą wytrzymać rygorystyczną weryfikację” – mówi Parri.
Planowanie rozwiązań akustycznych dla strzelnic to specjalistyczne zadanie eksperckie.

„Łączny koszt inwestycji w zabezpieczenia akustyczne pojedynczej strzelnicy może wynosić od 2 do 3 milionów euro, więc nie ma tu miejsca na błędy”.

W dziedzinie planowania akustycznego najbardziej wymagającym aspektem jest pomiar emisji hałasu.

„Kompleksowy pomiar emisji hałasu to zadanie o wyjątkowym stopniu trudności technicznej; niewielu ekspertów opanowało tę sztukę do perfekcji”.

Projekt strzelnicy z uwzględnieniem ochrony przed hałasem jako priorytetu

Oddany do użytku w 2017 roku nowy kompleks strzelnic w Pahkajärvi obejmuje dwie strzelnice karabinowe o długości 150 metrów (każda z 40 stanowiskami strzeleckimi), strzelnicę taktyczną oraz strzelnicę karabinową o długości 600 metrów z 10 stanowiskami (wyposażoną również w stanowiska na dystansie 300 metrów). W pobliżu, w miejscowości Valkeala (gmina Kouvola), znajduje się również kompleks sześciu strzelnic w Vekaranjärvi.

Podczas projektowania strzelnicy w Pahkajärvi priorytetem było ograniczenie emisji hałasu. Kluczowym wymogiem było, aby maksymalny poziom hałasu generowanego przez obiekt nie przekraczał ustalonych norm w rejonie pobliskich terenów rekreacyjnych.

Kwestie związane z oddziaływaniem kompleksu na środowisko rozwiązano w oparciu o zasadę BAT (najlepszych dostępnych technik). Wpływ planowanych rozwiązań oceniono przy użyciu modelu obliczeniowego. Środki ograniczające hałas obejmują zastosowanie zadaszonych stanowisk strzeleckich typu C na wszystkich strzelnicach karabinowych, natomiast układ obiektów i kierunki strzelania dobrano na podstawie analizy rozchodzenia się dźwięku oraz uwarunkowań techniczno-ekonomicznych. W przypadku strzelnicy taktycznej projekt przewiduje zastosowanie wałów ziemnych o wysokości siedmiu metrów, całkowicie otaczających teren obiektu.

Wszyscy projektanci mogą być zadowoleni z osiągniętego rezultatu. Analiza łącznego oddziaływania akustycznego strzelnic w Pahkajärvi wskazuje, że obiekt ten nie powoduje wzrostu poziomu hałasu w kierunku terenów rekreacyjnych nad jeziorem Pesäntäjärvi.

Ochrona słuchu dla strzelca

Podczas ćwiczeń strzeleckich z użyciem karabinków szturmowych zarówno strzelec, jak i instruktor nadzorujący bezpieczeństwo są narażeni na hałas. Dotyczy to w szczególności stałego personelu, który wielokrotnie nadzoruje takie zajęcia.

Całkowity hałas generowany podczas strzału składa się z huku wylotowego oraz trzasku aerodynamicznego (fali uderzeniowej) towarzyszącego lotowi pocisku z prędkością naddźwiękową.

Firma Akukon zbadała skuteczność tłumików do karabinków szturmowych w zakresie redukcji hałasu w otoczeniu strzelnicy. Wyniki wykazały, że tłumiki skutecznie ograniczają hałas towarzyszący wylotowi gazów z lufy. Jednakże redukcja całkowitego poziomu hałasu jest mniej znacząca w kierunku przednim (pod kątem do osi strzału), ponieważ dominującym źródłem dźwięku staje się wówczas sam lecący pocisk.

Zatem tłumik ma największy wpływ na poziom hałasu, na jaki narażony jest personel na strzelnicy, lecz jego oddziaływanie na hałas w otoczeniu nie jest równie istotne we wszystkich kierunkach.

Info

Tekst: Jukka Sundholm