Kompleksowe planowanie usprawnie\u0144 akustycznych dla odnowionej sali Prime Hall w obiekcie Bio Rex zaowocowa\u0142o wyrafinowanym brzmieniem.<\/p>\n\n\n\n
Janne Riionheimo<\/strong> z firmy Akukon, odpowiedzialny za projekt akustyczny, rozpocz\u0105\u0142 od serii pomiar\u00f3w por\u00f3wnawczych w kinach nale\u017c\u0105cych do tej sieci. Pomiary przeprowadzono w r\u00f3\u017cnych salach, aby zgromadzi\u0107 dane niezb\u0119dne do wyboru systemu nag\u0142o\u015bnienia i opracowania projektu akustycznego.<\/p>\n\n\n\n \u201eZacz\u0105\u0142em od pomiar\u00f3w w salach kinowych Bio Rex, kt\u00f3re klient ocenia\u0142 jako udane lub \u2013 przeciwnie \u2013 sprawiaj\u0105ce pewne problemy. G\u0142\u00f3wna sala w H\u00e4meenlinna by\u0142a problematyczna, poniewa\u017c d\u017awi\u0119k by\u0142 nieczytelny (zamulony), a zrozumia\u0142o\u015b\u0107 mowy \u2013 ni\u017csza ni\u017c w pozosta\u0142ych kinach\u201d \u2013 wyja\u015bnia Riionheimo.<\/p>\n\n\n\n Analiza wynik\u00f3w pomiar\u00f3w wskaza\u0142a, \u017ce \u200b\u200bprzyczyny problem\u00f3w le\u017ca\u0142y w akustyce sali oraz w systemie nag\u0142o\u015bnienia. Pod wzgl\u0119dem akustycznym pomieszczenie to charakteryzowa\u0142o si\u0119 d\u0142u\u017cszym czasem pog\u0142osu w zakresie niskich ton\u00f3w (basu) w por\u00f3wnaniu do sal ocenianych pozytywnie. Pomiary ujawni\u0142y r\u00f3wnie\u017c problemy z istniej\u0105cym systemem nag\u0142o\u015bnienia; dotyczy\u0142y one zw\u0142aszcza cz\u0119stotliwo\u015bci podzia\u0142u (crossover) na poziomie 1,2 kHz oraz zbyt szerokiego pasma przenoszenia kana\u0142u LFE. G\u0142o\u015bnik nie posiada\u0142 filtra dolnoprzepustowego z typow\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 odci\u0119cia 125 Hz i odtwarza\u0142 sygna\u0142 a\u017c do 500 Hz, co w niekt\u00f3rych przypadkach skutkowa\u0142o \u201ezamulonym\u201d brzmieniem.<\/p>\n\n\n\n Celem modernizacji akustycznej by\u0142o zwi\u0119kszenie poch\u0142aniania d\u017awi\u0119ku dla cz\u0119stotliwo\u015bci poni\u017cej 200 Hz.<\/p>\n\n\n\n \u201eNa tylnej \u015bcianie zastosowano grubsz\u0105 warstw\u0119 materia\u0142u d\u017awi\u0119koch\u0142onnego, zwi\u0119kszono absorpcj\u0119 na suficie, a \u015bciany boczne nieco pogrubiono. Ponadto konstrukcja zakrzywionego ekranu na przedniej \u015bcianie pozwoli\u0142a wygospodarowa\u0107 w naro\u017cnikach miejsce na pu\u0142apki basowe, kt\u00f3re wykorzystano r\u00f3wnie\u017c do odpowiedniego ukierunkowania g\u0142o\u015bnik\u00f3w w stron\u0119 widowni\u201d. W interesie w\u0142a\u015bciciela kina le\u017cy bowiem zapewnienie, by na sali nie by\u0142o ani jednego miejsca o gorszej jako\u015bci odbioru d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n Wykorzystuj\u0105c oprogramowanie REW i Matlab, Riionheimo zmierzy\u0142 przestrzenn\u0105 odpowied\u017a impulsow\u0105 ka\u017cdego g\u0142o\u015bnika w kinach Bio Rex za pomoc\u0105 uk\u0142adu sze\u015bciu mikrofon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Na podstawie odpowiedzi impulsowych mog\u0119 obliczy\u0107 obiektywne parametry sali \u2013 takie jak czas pog\u0142osu, wyrazisto\u015b\u0107, charakterystyka cz\u0119stotliwo\u015bciowa czy kierunkowo\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku. Co wi\u0119cej, przestrzenne odpowiedzi impulsowe zarejestrowane przy u\u017cyciu uk\u0142adu sze\u015bciu mikrofon\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105 auralizacj\u0119 pola d\u017awi\u0119kowego na potrzeby ods\u0142uchu przez s\u0142uchawki lub w pomieszczeniu ods\u0142uchowym, co pozwala na ods\u0142uchanie brzmienia sali ju\u017c po zako\u0144czeniu pomiar\u00f3w. Umo\u017cliwia to r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnywanie r\u00f3\u017cnych sal pod k\u0105tem wra\u017ce\u0144 s\u0142uchowych!<\/p>\n\n\n\n Opr\u00f3cz modernizacji akustycznej, firma Akukon odpowiada\u0142a za zaprojektowanie uk\u0142adu g\u0142o\u015bnik\u00f3w w systemie Dolby Atmos.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Dost\u0119pne s\u0105 odpowiednie narz\u0119dzia i dokumentacja, ale samo opracowanie projektu i rysunk\u00f3w technicznych nale\u017ca\u0142o do nas. Wyznaczyli\u015bmy precyzyjne lokalizacje oraz k\u0105ty ustawienia g\u0142o\u015bnik\u00f3w na rzutach i przekrojach przygotowanych przez architekta.<\/p>\n\n\n\n Dolby Atmos to standard okre\u015blaj\u0105cy wymogi m.in. dotycz\u0105ce pomieszczenia, systemu audio oraz rozmieszczenia g\u0142o\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W przeciwie\u0144stwie do starszych system\u00f3w 5.1 i 7.1, g\u0142o\u015bniki s\u0105 tu skierowane na centralny obszar ods\u0142uchu (CLA \u2013 Central Listening Area), znajduj\u0105cy si\u0119 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci sali. Precyzyjne ustawienie \u2013 zar\u00f3wno w p\u0142aszczy\u017anie poziomej, jak i pionowej \u2013 ma kluczowe znaczenie dla g\u0142o\u015bnik\u00f3w bocznych, tylnych i sufitowych, a tak\u017ce dla g\u0142o\u015bnik\u00f3w przednich umieszczonych za ekranem.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Skierowanie g\u0142o\u015bnik\u00f3w przednich na CLA stanowi wyzwanie, poniewa\u017c g\u0142o\u015bniki lewy i prawy musz\u0105 by\u0107 ustawione pod k\u0105tem oko\u0142o 20 stopni do wewn\u0105trz. Zgodnie ze specyfikacj\u0105, g\u0142o\u015bniki kinowe powinny by\u0107 wpuszczone w \u015bcian\u0119 przedni\u0105; jednak w tym przypadku \u2013 co zdarza si\u0119 niemal zawsze \u2013 \u015bciana przednia by\u0142a p\u0142aska. W \u015bcianie wykonuje si\u0119 otwory na g\u0142o\u015bniki, przy czym istotne jest, aby przednia kraw\u0119d\u017a g\u0142o\u015bnika licowa\u0142a si\u0119 z powierzchni\u0105 \u015bciany.<\/p>\n\n\n\n Jak ustawi\u0107 g\u0142o\u015bniki pod k\u0105tem w stron\u0119 CLA, zachowuj\u0105c jednocze\u015bnie ich przednie kraw\u0119dzie w jednej p\u0142aszczy\u017anie ze \u015bcian\u0105 przedni\u0105?<\/p>\n\n\n\n \u2013 Konsultowali\u015bmy si\u0119 w tej sprawie z firmami JBL i Dolby, kt\u00f3re udzieli\u0142y nam cennych, praktycznych wskaz\u00f3wek. Co ciekawe, nie istniej\u0105 oficjalne wytyczne dotycz\u0105ce tego zagadnienia, wi\u0119c musia\u0142em improwizowa\u0107. G\u0142o\u015bniki zosta\u0142y cz\u0119\u015bciowo osadzone w mi\u0119kkim materiale t\u0142umi\u0105cym, umieszczonym w naro\u017cnikach przy \u015bcianie przedniej; materia\u0142 ten s\u0142u\u017cy teraz do t\u0142umienia pog\u0142osu w sali, d\u017awi\u0119ku emitowanego przez g\u0142o\u015bnik do ty\u0142u oraz odbi\u0107 kraw\u0119dziowych. \u2013 Pomiary wykazuj\u0105, \u017ce takie rozwi\u0105zanie sprawdza si\u0119 znakomicie \u2013 m\u00f3wi Riionheimo.<\/p>\n\n\n\n W sali zainstalowano pi\u0119\u0107 subwoofer\u00f3w; za namow\u0105 Matthiasa M\u00f6tt\u00f6 z firmy Studiotec \u2013 odpowiedzialnej za monta\u017c systemu Dolby Atmos \u2013 ustawiono je w formie uk\u0142adu kierunkowego.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u201ePocz\u0105tkowo firma Dolby podesz\u0142a do tego pomys\u0142u z pewn\u0105 rezerw\u0105, jednak ze wzgl\u0119du na wystarczaj\u0105cy zapas mocy (tzw. headroom) ostatecznie zatwierdzono tak\u0105 konfiguracj\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n W szczeg\u00f3lnych przypadkach, gdy uk\u0142ad sali lub rozmieszczenie g\u0142o\u015bnik\u00f3w nie w pe\u0142ni odpowiadaj\u0105 specyfikacji Atmos, projekt jest przedstawiany specjalnemu zespo\u0142owi ds. odst\u0119pstw (tzw. Concession Team). Zadaniem tego zespo\u0142u jest ujednolicanie zasad post\u0119powania w takich sytuacjach oraz rozwi\u0105zywanie ewentualnych problem\u00f3w w oparciu o wcze\u015bniejsze precedensy.<\/p>\n\n\n\n Podczas procesu zatwierdzania firma Dolby zwraca\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na rozmieszczenie element\u00f3w systemu.<\/p>\n\n\n\n \u201eG\u0142o\u015bniki sufitowe przesuni\u0119to o 10 cm w stron\u0119 \u015brodka sali, a g\u0142o\u015bniki przednie podniesiono o 10 cm. Nieznacznie skorygowano r\u00f3wnie\u017c ustawienie g\u0142o\u015bnik\u00f3w na \u015bcianach bocznych. Wynika\u0142o to ze sko\u015bnego kszta\u0142tu sufitu oraz niskiego profilu tylnej cz\u0119\u015bci sali, co utrudnia\u0142o uzyskanie odpowiednio szerokiego k\u0105ta mi\u0119dzy g\u0142o\u015bnikami bocznymi a sufitowymi\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dopuszczalny margines b\u0142\u0119du przy zatwierdzaniu projektu mo\u017ce wynosi\u0107 zaledwie 10 cm.<\/p>\n\n\n\n Pomiary i kalibracj\u0119 systemu w sali Prime przeprowadzono we wsp\u00f3\u0142pracy z Matthiasem M\u00f6tt\u00f6 z firmy Studiotec Oy, certyfikowanym specjalist\u0105 w zakresie uruchamiania system\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u201eZainspirowany tym projektem, niedawno uko\u0144czy\u0142em r\u00f3wnie\u017c szkolenie w siedzibie Dolby w Anglii, dzi\u0119ki czemu mog\u0119 teraz samodzielnie realizowa\u0107 pe\u0142ny proces projektowania i uruchamiania sal kinowych w technologii Atmos\u201d.<\/p>\n\n\n\n Tekst: Jukka Sundholm<\/p>\n","protected":false},"featured_media":281,"parent":0,"menu_order":15,"template":"","meta":[],"tags":[],"reference_category":[29,25,48,23,44],"acf":[],"yoast_head":"\nPomiar odpowiedzi w pokoju ods\u0142uchowym<\/h2>\n\n\n\n
Od modernizacji akustycznej po praktyczne rozmieszczenie g\u0142o\u015bnik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Niewielka lekcja dla Dolby<\/h2>\n\n\n\n